Steunpunt Korte Keten,

jouw eerste aanspreekpunt
voor vragen over de korte keten.

Ondernemer in de kijker ‘Wetgever moet ruimte maken voor kleinschalige veehouderijsystemen’ vindt boer Peter

Katrien Vanhoutte – 16/6/2022

Boer Peter van ‘Op de Venusberg’ in Lummen weet hoe de hete hangijzers aan de man te brengen. Het is ook niet moeilijk te begrijpen, maar vatten doet de consument het niet steeds: ‘Ja, dit schattige biggetje zal over een aantal maanden geslacht worden. Waarom? Omdat jij vlees wilt eten’, antwoordt boer Peter. Dat de consument liever vlees koopt uit een verpakking waar die link niet in de verf wordt gezet, begrijpt Peter niet. Als je ervoor kiest om vlees te eten, doe het dan ook bewust. 

‘Op de Venusberg’ is een prachtige locatie voor mens en dier. Boer Peter kènt zijn varkens en zijn hele bedrijfsvoering is erop gericht om varkens hun natuurlijke gang te laten gaan. Wroeten en zoelen, altijd buiten, aangepaste teeltrotatie, ideale schuilhokken enzomeer. Het geheel is een streling voor het menselijke oog, maar dat is slechts bijkomstig aan het nut voor de dieren. 

Peter duidt met passie hoe een varken de zaken beleeft. Een varken is heel stressgevoelig en ook heel extrovert. Het dier wil alles dus meteen uiten. Het wroeten met de snuit is niet meteen om eten te zoeken, maar wel om te stress kwijt te kunnen. Zeg maar letterlijk, aarden. De zeug van verblijf verplaatsen kan alleen door een vertrouwensband. Lokken noch jagen of drijven is goed voor een (drachtig) varken. De zeugen kennen Peter en zijn ‘opgeleerd’ om hem te volgen naar waar ze moeten gaan. 

Ook de varkens van zo’n 7 maand oud die naar het slachthuis moeten, worden niet gedreven. Zo’n week tevoren leren ze een spel met boer Peter, waardoor het inladen vrijwillig en zonder stress gebeurt. Het stressvrije inladen heeft boer Peter in het verleden zelf wel heel wat stress bezorgd, maar voor mens en dier is het nu de meest optimale situatie. Eens op transport knelt het schoentje…

Een lange rit en de slachthuisprocedures zorgen ontegensprekelijk wél voor veel stress voor de dieren. Het gaat bovenal om dierenwelzijn, maar ook om smaakverandering, hoge kostprijs (in de vorm van vervoer zelf, brandstof en tijd) en kopzorgen; want het aantal slachthuizen die kleinschalige varkensbedrijven wilt verder helpen is niet dik gezaaid, laat staan met buitenvarkens. De afhankelijkheid van het slachthuis en de manier waarop de dieren tot aan de slachtprocedure geraken, staat haaks op de bijzonder eenvoudige en authentieke filosofie die boer Peter hanteert.

Waar boer Peter het heft in eigen handen neemt om varkens een zo goed mogelijk bestaan te geven, conform de vele en terechte regels van het Federaal Voedselagentschap, botst Peter en zijn collega’s tegen een spreekwoordelijke muur wanneer hij zijn varkens wil laten slachten. Het aantal slachthuizen in Vlaanderen is de laatste jaren drastisch teruggelopen zodat boeren vaak 50 tot 100km moeten rijden om enkele dieren te kunnen slachten. Veel slachthuizen weigeren dan ook nog eens om kleine loten varkens te slachten en al zeker wanneer het om buitenloop varkens gaat. Transport brengt sowieso stress met zich mee maar we kunnen ons toch vragen stellen bij de lange transporten die in de Korte Keten eerder regel dan uitzondering zijn. 

Voor boer Peter en zijn collega’s is het duidelijk. De wetgeving is nu afgestemd op grote varkensbedrijven en exportgerichte slachthuizen. Niets mis mee maar als de wetgever de Korte Keten echt toekomstkansen wil bieden dan zal er een werkbaar wetgevend kader moeten komen aangepast aan de kleinschaligheid van de Korte Keten sector en zonder afbreuk te doen aan voedselveiligheid.  

Het Steunpunt Korte Keten brengt de knelpunten van de Korte Keten ondernemers in kaart en zoekt samen met de bevoegde overheidsdiensten naar oplossingen. Dit is vaak werk van lange adem maar zo is onlangs -op vraag van het Steunpunt Korte Keten- een werkgroep binnen het FAVV opgestart waar de zgn. ‘slachtproblematiek’ op de agenda staat. Laat ons hopen dat dit het begin is van een constructief traject waar onze Korte Keten veehouders beter van worden. 

Zit je zelf met vragen over slachten in de Kort Keten? Laat het ons weten via ferm.steunpuntkorteketen@samenferm.be.