Steunpunt Korte Keten,

jouw eerste aanspreekpunt
voor vragen over de korte keten.

Steunpunt Korte Keten vraagt doortastende aanpak van PFOS vervuiling

De hele berichtgeving over de chronische vervuiling met PFOS-chemicaliën rond de fabriek van 3M in Zwijndrecht zorgt voor grote bezorgdheid bij inwoners, maar ook bij boeren en tuinders. De Vlaamse overheid ziet zich geconfronteerd met vele vragen en verwijten. Het is al langer geweten dat de fabrieksterreinen en de omliggende buurt vervuild zijn met PFOS, maar over de mogelijke effecten op mens, dier en omgeving is pas recent meer bekend gemaakt. Het Steunpunt Korte Keten en Boerenbond vragen duidelijkheid op korte termijn en compensatie voor landbouwers in de ruime omgeving rond Zwijndrecht, die nu al schade lijden door het nieuws in de media.

PFAS of poly- en perfluoralkylstoffen zijn chemische bijproducten van de industrie, die niet van nature in het milieu voorkomen. PFOS of perfluoroctaansulfonzuur is een PFAS dat in de installaties van 3M werd geproduceerd tot 2002 om te verwerken in allerlei producten, van textiel tot huishoudmateriaal. PFOS behoort tot de chemicaliën die nagenoeg onafbreekbaar zijn, en via lucht en water in de omgeving verspreid geraken, om daarvoor altijd te blijven. Verschillende burgemeesters zijn bezorgd omdat milieubewegingen half mei aan de alarmbel trokken, nadat Lantis, de bouwheer van de Oosterweelverbinding, in gesprek ging met de Vlaamse overheid over de aangetroffen PFOS op de werf. Lantis wou duidelijke afspraken over de inkapseling van de verontreiniging op de site zelf. Ondertussen zijn enkele gemeenten op eigen initiatief gestart met het bevragen van overheidsinstanties en wetenschappers. Zwijndrecht, Beveren en Sint-Niklaas onder andere zijn begonnen met of hebben eigen bodemanalyses gepland.

Sinds 2009 is de productie van PFOS verboden in de hele Europese unie. 3M is al begin 2002 wereldwijd volledig gestopt met de productie van PFOS, nadat de eerste berichten over de onafbreekbaarheid en mogelijke milieu- en gezondheidseffecten duidelijk werden. De vervuiling rond de 3M fabriek heeft zich niet verder opgebouwd, maar het is mogelijk dat de verontreiniging zich wel verder verspreidde via grondverzet, oppervlakte- en/of grondwater.

PFOS via drinkwater en voedsel?

De Europese gezondheidsautoriteiten hebben in september verleden jaar een rapport gepubliceerd waarin experten aangeven dat mensen toch gevoeliger blijken aan PFAS dan eerst werd gedacht. Op basis van de laatste onderzoeken, is een norm voor de aanvaardbare wekelijkse inname vastgelegd op 4.4 nanogram per kilogram lichaamsgewicht per week voor de hele groep PFAS. Er zijn echter geen grenswaarden ingesteld voor de afzonderlijke PFAS. Er is eveneens geen wettelijk kader met betrekking tot hoeveel PFOS drinkwater, voedsel en bepaalde landbouwproducten mogen bevatten. Onderzoekers van de Universiteit Antwerpen spreken over een mogelijke perimeter van 15 km waar maatregelen genomen moeten worden, maar dit moet verder ondersteund worden door wetenschappelijke data. Het Voedselagentschap heeft dan ook te kennen gegeven de resultaten van de bodemanalyses en de evaluatie door OVAM af te wachten, alvorens eventueel maatregelen op te leggen.

Woon je in een perimeter van 15 km rond Zwijndrecht dan zal je vanuit het Steunpunt Korte Keten nog een extra mail ontvangen. Vragen rond het PFOS dossier kan je altijd stellen via ferm.steunpuntkorteketen@samenferm.be.

'Bron: Boerenbond'